TỪ ẤY
(Tố Hữu)
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1/ Tác giả:
- Tố Hữu tên thật là Nguyễn Kim Thành, sinh tại Thừa Thiên Huế, trong một gia đình nhà Nho nghèo.
- 1938 được kết nạp Đảng.
- Thơ của ông luôn  song hành cùng với các chặng đường của cách mạng.
2/ Tác phẩm “Từ ấy”:
a) Xuất xứ:
- “Từ ấy” là tập thơ gồm 3 phần: Máu lửa, Xiềng xích, Giải phóng
- Bài thơ “Từ ấy” trích trong phần “Máu lửa”, viết 1938.
b) Hoàn cảnh sáng tác:
Ngày được đứng vào hàng ngũ của Đảng, của những người cùng phấn đấu vì lí tưởng cao đẹp là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời Tố Hữu, ghi nhận lại kỉ niệm đáng nhớ ấy với những cảm xúc, suy tư sâu sắc. Năm 1938 Tố Hữu viết “Từ ấy”
   c) Thể thơ: tự do
   d) Nhan đề “Từ ấy”
 “Từ ấy” là cái mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đáng ghi đáng nhớ của người thanh niên giác ngộ lí tưởng; là sự đánh dấu một cuộc đổi đời, cao hơn là sự hồi sinh của một con người khi nhận ra ánh sáng của lí tưởng cộng sản.
e) Bố cục:
+ Khổ thơ 1: Niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lí tưởng của Đảng.
+ Khổ 2: Nhận thức về lẽ sống của nhà thơ
+ Khổ 3: Sự chuyển biến trong tình cảm nhà thơ.
II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1/ Khổ thơ đầu: Niềm vui sướng, say mê khi gặp lí tưởng của Đảng:
-     “Từ ấy” là thời điểm nhà thơ giác ngộ lí tưởng cách mạng, đánh dấu bước ngoặc trong cuộc đời của mình.
-     “Từ ấy”: - bừng nắng hạ
                  - buộc lòng tôi với mọi người
                  - là con của vạn nhà
=> chi phối cảm xúc nhà thơ.
- Hình ảnh thơ giàu tính hình tượng “bừng nắng hạ”  thứ ánh nắng sáng tươi, rực  rỡ chiếu soi khắp nơi đặc biệt là soi sáng cả những ngõ ngách sâu kín nhất của tâm hồn, trí tuệ, nhận thức của con người.
   - Hình ảnh ẩn dụ “mặt trời chân lí”  lí tưởng Đảng, của cách mạng, của chủ nghĩa Mác- Lênin chói ngời và vĩnh viễn, nó có sức mạnh cảm hóa, lay động và thức tỉnh nhà thơ.
   - Hình ảnh so sánh “hồn tôi - một vườn hoa lá” - “rất đậm hương và rộn tiếng chim”  cuộc sống trong sáng, hồn nhiên, một sức sống sinh sôi dào đạt  cuộc sống mới tươi vui, rộn rã tràn đầy màu sắc, âm thanh và mùi vị được cất lên như một tiếng ca vui, một lời reo mừng phấn khởi trước nguồn sáng vĩ đại của Cách mạng làm bừng sáng cả trí tuệ và trái tim nhà thơ.
- Những động từ, tính từ chỉ mức độ cao “bừng, chói, rất đậm, rộn” -> sự say mê, ngây ngất của người chiến sĩ cộng sản khi bước theo ánh sáng lí tưởng đời mình.
=> - Đoạn thơ thể hiện niềm cảm xúc tràn trề của nhà thơ khi tiếp nhận ánh sáng của cách mạng.
 - Biện pháp nghệ thuật: so sánh, ẩn dụ thể hiện sự hấp dẫn mới lạ.
2/ Khổ thơ thứ hai : Những nhận thức mới về lẽ sống mới.
- Từ “buộc “: thái độ chủ động. tự nguyện dấn thân, đòi hỏi sự cố gắng nhất định  Sự gắn bó hài hoà giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người.
- Liên từ “với” lặp nhiều lần + những cặp từ liên tiếp “lòng tôi - mọi người, tình trang trải - trăm nơi, hồn tôi - hồn khổ”  mối dây ràng buộc với mọi người, thiết lập tình yêu thương gắn kết giữa người và người, là sự cảm thông chia sẻ trước nỗi đau, vui buồn của bao kiếp người, đặc biệt là quần chúng lao khổ.
- Điệp từ “để” + những từ láy “trang trải”, “gần gũi”  từ nhận thức giác ngộ lí tưởng  niềm vui, từ tình cảm yêu thương  sức mạnh tạo nên sự đoàn kết của tình hữu ái giai cấp.
- Khối đời: là hình ảnh ẩn dụ chỉ một khối đời đông đảo làm nên sức mạnh của tình đoàn kết toàn dân.
 Đó là thái độ của người thanh niên đầy nhiệt huyết quyết tâm hành động vì lí tưởng làm mạnh khối đời. Đây là nét mới trong thơ Tố Hữu.
   Vậy: lẽ sống mới ở đây chính là mồi quan hệ gắn bó chặt chẽ giữa cá nhân với quần chúng, giữa cái tôi với cái ta chung.
=>     Người thanh niên Tố Hữu