B?nh cỳm g�
Tác nhân gây bệnh:
Virut
Virut là gì?
Đặc điểm chung của các bệnh này là gì?
Chương III
Virut và bệnh truyền nhiễm
Cấu trúc các loại virut
Bài 43
I.Khái niệm
1.Sự phát hiện ra virut
Không thấy
mầm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Nghiền lá
Dịch
chiết
Lọc qua nến lọc vi khuẩn
Dịch lọc
Thí nghiệm của Ivanopxki (1892)
Dịch lọc

Nhiễm vào lá cây lành
Nuôi trên môi trường thạch
Lá cây thuốc lá bị bệnh

Dịch chiết

Nghiền
Lọc qua nến lọc vi khuẩn
Soi dưới kính hiển vi quang học
Không thấy mầm bệnh
Cây bị nhiễm bệnh
Không thấy khuẩn lạc
Gọi tác nhân gây bệnh này là virut
Thí nghiệm của D.I.Ivannopxki
Qua thí nghiệm của Ivanopxki, hãy nhận xét kích thước của virut so với vi khuẩn?
Kích thước virut rất nhỏ bé, nhỏ hơn nhiều so với kích thước vi khuẩn
2. Khái niệm
Virut là một thực thể sống chưa có cấu tạo tế bào.
Kích thước rất nhỏ bé từ 10 đến 100 nm.
Cấu tạo gồm 2 phần: vỏ là protein và lõi là axit nucleic.
Sống kí sinh bắt buộc trên tế bào vật chủ.
II. Hình thái và cấu tạo

1. Hình thái
Dựa vào hình thái ta có thể chia virut thành những loại nào?
? Chủ yếu gồm 3 dạng:
1. C?u trỳc xo?n
2. Cấu trúc khối
3. Cấu trúc hỗn hợp
Khối đa diện
Khối cầu
Quan sát hình 43 sgk, thảo luận nhóm trong thời gian 2 phút hoàn thành phiếu học tập.
Phiếu học tập số 1
Phiếu học tập số 2
Phiếu học tập số 3
Phiếu học tập số 4
?Tại sao virut được xem là ranh giới giữa giới vô sinh và hữu sinh?
Khi ở ngoài vật chủ thì virut là
thể vô sinh nhưng
khi vào cơ thể nó
biểu hiện như thể sống
Hình thái và cấu trúc của virut thì đa dạng, như vậy, hình thái đó phụ thuộc yếu tố nào?
Hỡnh thỏi virut ph? thu?c v�o c?u t?o c?a virut
2. Cấu tạo của virut
* Virut du?c c?u t?o g?m nh?ng th�nh ph?n n�o? B?n ch?t c?a nh?ng th�nh ph?n dú l� gỡ?
Gồm 2 phần chính:
- Lõi(bộ gen): axit nucleic
- Vỏ: protein
Ngoài ra một số virut còn có thêm lớp vỏ ngoài bao bọc
a) Lõi (bộ gen) của virut
? Bộ gen của virut có gì khác so với bộ gen của VSV nhân thật?
Bộ gen của virut có thể là ADN hoặc ARN một sợi hoặc 2 sợi
Bộ gen của VSV nhân thật luôn là 2 sợi
b? gen c?a virut
b? gen c?a VSV nhõn th?t
- V? capsit du?c c?u t?o t? nh?ng don v? nh? hon l� capsome.
- Virut c�ng l?n, s? lu?ng capsome c�ng nhi?u.
b) Phần vỏ
Vỏ capsit được cấu tạo như thế nào?
Kích thước của virut và số lượng capsome có quan hệ với nhau như thế nào?
virut chỉ có cấu tạo gồm lõi và vỏ capsit
có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin
Virut trần (virut đơn giản)
Virut có vỏ bao (virut virut phức tạp)
Quan sát hình, trình bày đặc điểm cấu tạo của 2 dạng virut trên?
*Virut có lớp vỏ ngoài:
virut chỉ có cấu tạo gồm lõi và vỏ capsit
có lớp vỏ bọc bao bên ngoài vỏ capsit, trên có gắn các gai glycôprôtêin
Virut trần (virut đơn giản)
Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)
Dựa vào hình trên, hãy cho biết: Virut có thể có các dạng cấu tạo nào? Đặc điểm của các dạng cấu tạo đó?
Lớp lipit kép và prôtêin tương tự màng sinh chất? bảo vệ virut.
Làm nhiệm vụ kháng nguyên, giúp virut bám vào bề mặt tế bào.
Bản chất lớp vỏ ngoài của virut là gì? Nó có ý nghĩa như thế nào đối với virut?
Gai glycoprotein có tác dụng gì?
?Với cấu tạo như vậy thì phương thức sống của virut sẽ như thế nào?
*Phuong th?c s?ng
? kớ sinh b?t bu?c trong t? b�o v?t ch?
Vật chủ kí sinh có thể là những vật chủ nào?
TB chủ
Động vật:
Thực vật
Vi sinh vật:
Virut H5N1,virut d?i.
Virut khoai tây, thuốc lá, cà chua
Phagơ T2, T4 của E.Coli…
III. Phõn lo?i virut
Dựa vào những kiến thức vừa học, theo các em người ta có thể phân loại virut dựa vào những tiêu chuẩn nào?
Cú th? phõn lo?i virut d?a v�o:
Loại axit nucleic
Đặc điểm
vỏ protein
Tế bào chủ
mà virut kí sinh
Cách thức
lây truyền
Để đơn giản, người ta thường dựa vào vật chủ để phân loại virut:
Virut ở động vật và người: thường chứa ADN hoặc ARN
Virut ở vi sinh vật: hầu hết chứa ADN
Virut ở thực vật: hầu hết chứa ARN
1
2
3
4
6
7
5
S
H
N
Ô
Trò chơi ô chữ
Thí nghiệm tìm ra virut tiến hành trên loài cây này
Tên gọi virut kí sinh ở vi khuẩn
Đơn vị cấu tạo của mọi cơ thể sống
Dụng cụ để quan sát vi sinh vật
Thành phần cấu tạo nên vỏ capsit
Nhà bác học tìm ra virut là người nước này
Vật chất di truyền của mọi sinh vật