CHƯƠNG III.
DI TRUYỀN HỌC QUẦN THỂ.







VÍ DỤ ÁP DỤNG
Ví Dụ 1: Một quần thể ngẫu phối có cấu trúc ban đầu là:
0,36AA + 0,48Aa + 0,16aa = 1
Hãy cho biết:
a) Tần số tương đói của các alen trong quần thể ngẫu phối
b) Quần thể này đã ở trạng thái cân bằng hay chưa? Giải thích.
Hướng dẫn
a) Áp dụng định luật Hacdi – Vanbec, ta có:
+ Tần số tương đối của Alen A: p(A) = d +
= 0,36 +
= 0,6
+ Tần số tương đối của Alen a: q(a) = r +
= 0,16 +
= 0,4
( Hay q(a) = 1 – p(A) = 1 – 0,6 = 0,4)
b) Quần thể này đã ở trạng thái cân bằng di truyền. Vì: khi ngẫu phối diễn ra thì sự kết hựp ngẫu nhiên giữa giao tử ♂ và giao tử ♀ sẽ cho ra thế hệ tiếp theo có thành phần kiểu gen vẫn như ở quần thể ban đầu. Dù ngẫu phối qua bao nhiêu thế hệ thì cấu trúc di truyền của quần thể và tần số tương đối của các alen cũng không thay đổi => quần thể ở trạng thái cân bằng.

Ví dụ2: Quần thể giao phối ngẫu nhiên có những đặc điểm gì? Công thức tính số kiểu gen khác nhau trong quần thể giao phối ngẫu nhiên. Từ đó rút ra được nhận xét gì?
Hướng dẫn
a) - Đặc điểm của quần thể giao phối ngẫu nhiên:
Các cá thể trong quần thể giao phối có quan hệ phụ thuộc nhau về mặt sinh sản nên quần thể giao phối là một đơn vị sinh sản, đơn vị ồn tại của loài trong tự nhiên → quần thể tồn tại trong không gian và theo thời gian.
- Quần thể giao phối nổi bật ở đặc điểm đa hình vì qúa trình giao phối dẫn đến đa hình về kiểu gen và kiểu hình, do đó các cá thể trong quần thể chỉ giống nhau những nét cơ bản nhưng sai khác về nhiều chi tiết, nên khó tìm thấy được hai cá thể giống nhau hoàn toàn ( trừ sinh đôi cùng trứng).
b) Công thức tính số kiểu gen khác nhau trong quần thể là




Trong đó r là số alen thuộc 1 gen
n là số alen khác nhau.
Nhận xét : Giữa các quần thể khác nhau trong cùng một loài vẫn phân biệt với nhau ở tần số tương đối của các alen, các kiểu gen và các kiểu hình. Do đó tần số tương đối của các alen về một gen nào đó là dấu hiệu đặc trưng cho sự phân bố các kiểu gen và kiểu hình trong quần thể đó.

BÀI TẬP
Bài tập tự luận
Câu 1. Thế nào là quần thể tự phối ? Khi xét một gen có 2 alen, em hãy cho biết cách tính tần số tương đối của các alen đó trong quần thể đó qua n thế hệ tự phối.
Câu 2. Định luật Hacđi – Vanbec được phát biểu như thế nào ? Nêu những điều kiện để định luật Hacđi – Vanbec được nghiệm đúng. Ý nghĩa của định luật về mặt lý luận và thực tiển.
Câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1. Câu nào sau đây có nội dung không đúng khi nói về quần thể ?
A. Quần thể là tập hợp các cá thể cùng loài
B. Quần thể là tập hợp các cá thể ngẫu nhiên nhất thời
C. Mỗi quần thể có vốn gen đặc trưng
D. Mỗi quần thể có thành phần kiểu gen đặc trưng và tương đối ổn định
Câu 2. Thành phần kiểu gen của một quần thể có tính 
A. ổn định B. đặc trưng và không ổn định
C. đặc trưng và tương đối ổn định D. không ổn định
Câu 3. Khi nói về vốn gen của quần thể, điều nào sau đây không đúng ?
A. vốn gen là tập hợp tất cả các alen có trong quần thể ở một thời điểm xác định.
B. vốn gen của quần thể thể hiện qua tần số alen và tần số kiểu gen của quần thể.
C. Tần số kiểu gen của quần thể còn được gọi là cấu trúc di truyền của quần thể.
D. Vốn gen không đặc trưng cho quần thể.
Câu 4. Cách tính không đúng về tần số alen của một gen nào đó trong quần thể là
A. tỉ lệ giữa số lượng alen đó trên tổng số alen của các loại alen khác nhau của gen đó trong quần thể tại một thời điểm xác định.
B. tỉ số cá thể có kiểu gen đó trên tổng số cá thể trong quần thể.
C. tỉ lệ giữa số alen được xét đến trên tổng số alen thuộc một locut trong quần