Vắt sữa mẹ làm sao cho đúng?

Rạch âm hộ là một thủ thuật để mở rộng âm đạo cho phép đầu em bé dễ ra ngoài hơn khi mẹ dặn.

Mặt khác, trong quá trình sinh nở, âm hộ thường bị tổn thương do rách dẫn đến hậu quả sa tử cung, không kiểm soát được đại tiện nên việc rạch âm hộ rất cần thiết để tránh tình trạng này. Thông thường vùng bị rạch là tầng sinh môn ở vùng giữa âm đạo và hậu môn.

Sau khi bạn sinh em bé, các bác sỹ sẽ giúp bạn khâu vùng bị rạch. Dưới đây là một vài thủ thuật đơn giản giúp chị em chăm sóc vết rạch tại nhà để tránh nhiễm trùng.

- Khi vệ sinh, để tránh đau đớn, chị em có thể không ngồi xổm mà ngồi lên bồn vệ sinh để rửa vùng kín hàng ngày. Lấy một cốc nước ấm đổ từ từ giữa hai chân, rửa nhẹ nhàng vùng kín.

Chị em có thể sử dụng nước muối pha thật loãng, nước chè xanh hoặc nước tinh khiết đun sôi… để vệ sinh vùng kín. Cần vệ sinh vùng kín 2 lần/ngày.

Sử dụng quần lót dùng một lần hoặc quần lót bông thoải mái với eo cao.

- Đi tiểu trong khi tắm sẽ giúp chị em đỡ xót và buốt. Sau khi đi tiểu, vệ sinh âm đạo rồi lau khô nhẹ nhàng bằng khăn mềm. Không sử dụng máy sấy tóc để làm khô nước dư thừa vì có thể lây nhiễm cho các vết thương.

- Sử dụng quần lót dùng một lần hoặc quần lót bông thoải mái với eo cao.

- Cố gắng đi lại nhẹ nhàng. Lúc đầu, việc đi lại có thể khó khăn và đau đớn nhưng điều này sẽ làm tăng lưu thông máu, giảm sưng và giúp vết thương mau lành.

- Ăn nhiều thức ăn nhuận tràng để tránh táo bón. Tình trạng táo bón khiến bạn phải rặn mạnh có thể làm tổn thương vết khâu chưa lành vì vậy cần hết sức tránh bị táo bón.

Nếu cơn đau kéo dài, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ phụ khoa để kiểm tra lại vết thương của bạn. Đau đớn có thể do đường chỉ khâu quá chặt. Khi đó các bác sỹ sẽ có biện pháp nới lỏng đường khâu hoặc kê cho bạn một loại kem gây tê giảm đau.

Tầng sinh môn là phần mô giữa âm đạo và hậu môn, có chiều dài khoảng 3-5 cm. Thủ thuật rạch tầng sinh môn thường được thực hiện trong quá trình sinh nở để hỗ trợ và thúc đẩy nhanh quá trình chuyển dạ khi xuất hiện các dấu hiệu sinh khó vì hẹp xương chậu, thai quá lớn, sản phụ có nguy cơ bị rách cơ vòng hậu môn, có dấu hiệu suy thai hay bé sinh ngôi mông, sinh non hoặc có đầu quá lớn. Thực chất của việc rạch tầng sinh môn là để bảo vệ sản phụ và thai nhi.

Sau khi em bé chào đời, vết rạch này sẽ được khâu lại và bạn sẽ phải mất 2-3 tuần để chúng lành lại. Trong thời gian này, chị em sẽ phải chịu đựng những cơn đau điếng cho vết khâu để lại. Làm thế nào để chăm sóc vết rạch an toàn và đỡ đau nhất? Mời các mẹ tham khảo những bí kíp dưới đây!

Về vấn đề vệ sinh

Vệ sinh vết rạch tầng sinh môn là việc làm quan trọng nhất trong tuần đầu sau sinh khi vết rạch chưa được hồi phục. Nếu bạn mới sinh và đang còn ở bệnh viện thì việc làm này sẽ có sự hỗ trợ của ý tá. Thông thường y tá sẽ vệ sinh vết rạch tầng sinh môn bằng nước đun sôi pha cồn diệt khuẩn và bôi thêm dung dịch sát khuẩn để chóng liền sẹo.

Vệ sinh vết rạch tầng sinh môn là việc làm quan trọng nhất
trong tuần đầu sau sinh. (ảnh minh họa)

Khi về nhà, bạn phải tự làm việc này hoặc nhờ sự giúp đỡ của người thân là mẹ hoặc chị em ruột trong trường hợp bạn yếu không thể tự chăm sóc bản thân được. Điều quan trọng là bạn phải giữ cho khu vực âm đạo luôn khô ráo, thoáng. Khi vệ sinh cần rửa với nước ấm pha muối loãng hoặc nước lá trà xanh, nước lá trầu không.

Những lưu ý khi vệ sinh vết khâu tầng sinh môn:

- Khi vệ sinh cần rửa nhẹ nhàng và dội nước từ trên xuống.
- Vệ sinh với nước ấm
- Cần vệ sinh ít nhất 2-3 lần mỗi ngày.
- Sau khi vệ sinh cần lau khô bằng khăn mềm.

Chị em cũng cần lưu ý thay băng vệ sinh thường xuyên 3-4 giờ/lần và đảm bảo không để băng vệ sinh chà xát lên các vết khâu. Hãy cố gắng tạo sự khô ráo để vết khâu nhanh liền, đặc biệt tránh bị nhiễm trùng.

Về vấn đề đi lại

Việc đi lại sauu sinh là rất cần thiết để sản phụ nhanh phục hồi sức khỏe và lưu thông khí huyết tuy nhiên bạn sẽ phải gặp đau đớn với vết khâu tầng sinh môn. Vì vậy, lời khuyên là chị em nên đi lại nhẹ nhàng, và ban đầu nên có người dìu đỡ. Hãy cố gắng tập đi từng bước nhỏ một và dần dần sẽ dễ chịu hơn. Đi lại nhẹ nhàng sau sinh cũng giúp giảm sưng và giúp vết thương mau lành nữa đấy các mẹ.

Khi đi vệ sinh

Rất nhiều mẹ đã chia sẻ rằng cảm giác đi vệ sinh với vết khâu tầng sinh môn thật là khủng khiếp. Cảm giác này có khi còn ớn lạnh hơn cả đau đẻ. Trong những ngày đầu sau sinh, bạn sẽ thấy đau và buốt khi đi vệ sinh, lúc này hãy dùng vòi hoa sen với nước ấm để dội từ từ vào vùng kín khi cùng đi tiểu. Cách làm này sẽ giúp chị em đỡ xót và buốt hơn. Nếu đau quá, chị em có thể đứng để đi tiểu tiện cũng giảm cơn đau hơn.

Ngoài ra, sau khi đi tiểu chị em nên lau khô vùng kín bằng khăn mềm, giấy mềm. Riêng việc đại tiện có thể trì hoãn được vài ngày sau sinh nên không đáng ngại lắm.

Nên ăn nhiều rau xanh và chất xơ để giảm chứng táo bón sau sinh. (ảnh minh họa)

Lưu ý ăn uống

Việc ăn uống ngay sau sinh nở cần được kiêng khem đúng mực. Chị em nên duy trì chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều chất xơ, nhiều thức ăn nhuận tràng và và giữ cho cơ thể đủ nước sẽ giúp bạn giảm nguy cơ bị táo bón, trĩ – những chứng bệnh phổ biến sau sinh. Khi bị táo bón, bạn phải rặn mạnh, có thể làm tổn thương vết khâu chưa lành – điều này sẽ làm vết thương lâu phục hồi hơn.

Lựa chọn "quần chíp"

Trong thời gian đầu sau sinh bạn cần đặc biệt chú ý đến quần áo mặc ở nhà. Đồ mặc ở nhà phải đảm bảo thoáng, nhẹ vào mùa hè và ấm vào mùa đông. Đối với quần lót cần thoáng và sạch. Những ngày đầu chị em nên dùng quần chíp một lần. Sau đó nên dùng quần lót bông, hoặc chất cotton thoải mái với cạp cao. Đồ lót cần được giặt sạch và phơi dưới ánh nắng mặt trời là tốt nhất.

Với “chuyện ấy”

Đây là vấn đề tế nhị nhưng lại là nỗi trăn trở của rất nhiều cặp đôi sau sinh. “Bao lâu sau sinh mới được gần chồng?” là vấn đề thắc mắc của hầu hết chị em. Rạch tầng sinh môn khi sinh nở có thể khiến bạn mất máu nhiều, nguy cơ nhiễm trùng cao, rò âm đạo - hậu môn, dẫn đến đại tiểu tiện không tự chủ, sự toàn vẹn của cơ đáy chậu bị ảnh hưởng do các cơ không được xếp lại đúng chỗ… Do đó, nên kiêng quan hệ vợ chồng cho đến khi sản phụ liền sẹo, không còn đau khoảng từ 4-6 tuần.

Vợ chồng nên thiết lập lại "quan hệ" một cách dần dần, đôi khi đây là một việc khó khăn nhưng cần kiên trì và hỗ trợ lẫn nhau. Người chồng nên thông cảm và động viên vợ bởi vì ngoài việc chăm sóc thể chất thì liệu pháp tinh thần cũng rất quan trọng.

Dưới đây là những kiến thức hữu ích cho chị em bầu bí để chuẩn bị hành trang đón con yêu chào đời:

Bao lâu mới được "gần gũi" chồng?

Đây là câu hỏi làm nhiều bà mẹ trẻ phân vân. Chính vì sợ ảnh hưởng tới cơ thể, sợ đau… nên nhiều người chỉ dám bắt đầu chuyện chăn gối từ 4-6 tháng sau khi sinh. Trên thực tế với những ca sinh thường, sau khi sản dịch hết, cơ thể hồi phục là có thể có cuộc sống tình dục bình thường. Tình dục sau khi sinh còn là cách tập thể dục bên trong cơ thể, kích thích sự tuần hoàn máu.

Tuy nhiên, cần quan hệ nhẹ nhàng, cần nhiều sự âu yếm khi "khởi động" để tránh đau đớn, nếu có, cho phụ nữ. Không ít phụ nữ tỏ ra thất vọng vì sau khi sinh dường như chuyện chăn gối đã thay đổi. Điều này phần lớn do sự căng thẳng, hoặc do âm đạo sau khi sinh còn khô, giao hợp khó khăn...

Tắm giặt và trang phục

Trong quá trình sinh nở, cơ thể tiết ra rất nhiều mồ hôi và chất thải dồn ứ ở lỗ chân lông, vì vậy không nên kiêng tắm. Tắm gội sớm làm sạch da, tẩy bỏ các tế bào chết và lớp bụi bẩn bám trên bề mặt da, giúp cơ thể sảng khoái, máu lưu thông tốt hơn.

Chị em nên chọn quần áo thoáng mát và sáng màu để dễ
nhận biết vết bẩn. (Ảnh minh họa)

Phải tắm bằng nước ấm, nơi kín gió. Có thể kết hợp tắm nóng lạnh - sau khi tắm nước nóng, nên tắm lại bằng 2 gáo nước thường - để tăng sự tuần hoàn máu và đẩy nhanh quá trình co cơ ở thai phụ.

Trong thời kỳ cho con bú, lượng mồ hôi tiết ra nhiều nên các bà mẹ trẻ cần tắm giặt thường xuyên, giữ cho cơ thể sạch sẽ. Nhiều bà mẹ mới sinh có thói quen mặc đồ màu tối với lý do để... sạch hơn. Tuy nhiên, nên mặc màu sáng, giúp dễ phát hiện ra vết bẩn. Màu sắc trang phục không chỉ làm bạn đẹp hơn mà còn mang lại cảm giác vui tươi cho mình và người thân.

Nhiệt độ phòng nghỉ lý tưởng cho cả mẹ và con là 25 độ C. Tuyệt đối không đốt than. Khí điôxít cacbon trong than sẽ làm thiếu ôxy và có thể gây ngạt thở, ngộ độc não.

Vận động và thể dục

Theo các bác sĩ khoa sản, trừ những phụ nữ bị băng huyết hay sinh khó, thì sau khi sinh 6 tiếng là có thể vận động được. Vài ngày sau khi cơ thể hết đau, thai phụ đã có thể bắt đầu với các bài tập vận động nhẹ nhàng như co duỗi tay, nằm ngửa co duỗi chân, thực hiện động tác đạp xe trong không khí, hít thở (hít sâu, đếm đến 8 thì từ từ thở ra).

Phụ nữ không vận động ngay sau khi sinh sẽ làm ứ trệ máu - nên nhớ, càng vận động sớm thì cơ thể càng sớm hồi phục.

Thể dục là cách tốt nhất để lấy lại vóc dáng sau khi sinh. Các hình thức thể dục phù hợp là đi bộ, lắc vòng, nhảy dây, bơi (sau khi đã hết sản dịch).

Sau sinh chị em nên ăn đồ mát để chống táo bón. (Ảnh minh họa)

Chống táo bón

Trong thời kỳ cho con bú, người mẹ cần ăn uống đầy đủ và đa dạng thực phẩm, đặc biệt là rau quả, trái cây tươi, chất đạm, chất béo (dầu thực vật). Sữa pha nóng là một trong những thức uống rất tốt cho bà mẹ nuôi con bú. Chỉ nên kiêng các gia vị cay, nóng như ớt, tiêu, tỏi và hạn chế các đồ uống có chất kích thích như trà, cà phê. Ăn các rau trái giúp nhuận tràng như thanh long, chuối, rau đay, mồng tơi, các loại canh khoai mỡ, khoai từ.

Nên uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày để cung cấp đủ nước cho cơ thể, kích thích sự tiết sữa và chống táo bón. Các loại thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh, sữa chua cũng góp phần làm sản dịch mau sạch.

Tránh thai trong thời kỳ cho con bú

Chỉ sau 1-1,5 tháng trứng sẽ rụng trở lại, nếu không có biện pháp ngừa thai thì sẽ bị vỡ kế hoạch. Phụ nữ cho con bú đúng 8 lần/ngày thì chu kỳ kinh có thể sẽ lùi lại 3-6 tháng.

Biện pháp tránh thai sau khi sinh thuận tiện nhất là dùng bao cao su. Bao cao su có chất bôi trơn, giúp quan hệ dễ dàng hơn, đồng thời ngăn không cho tinh trùng vào âm đạo, sẽ làm hạn chế sự viêm nhiễm âm đạo. Cách khác cũng được nhiều phụ nữ áp dụng là dùng thuốc viên tránh thai dành riêng cho phụ nữ sau khi sinh. Thuốc không ảnh hưởng tới chất lượng, mùi vị sữa cũng như sức khỏe của mẹ và con.